ISM Kodu, gemilerin emniyetli işletilmesi ve deniz kirliliğinin önlenmesi için şirketlerin uygulayacağı yönetim esaslarını belirler. Türkçede Uluslararası Emniyet Yönetimi Kodu olarak anılır. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından geliştirilen Kod, SOLAS Sözleşmesinin IX. Bölümü kapsamında uygulanır ve gemi ile kara yönetimini belgelenmiş bir sistem içinde birleştirir.
AVS, ISM kapsamındaki teknik tedariki nasıl destekler?
ISM kapsamındaki gemi tedariki, bakım ihtiyacının doğru tanımlanmasını ve siparişten teslimata kadar kayıtların takip edilmesini gerektirir. AVS Global Ship Supply, 126 ülkede 1.500’den fazla limanı kapsayan ağı ve teknik hizmetleri ile gemilerin teknik ihtiyaçlarını destekler. Kritik yedek parça ve emniyet malzemesi taleplerinde üretici, model, parça numarası, miktar ve gerekli belgeleri gemi adı, liman ve tahmini varış zamanı ile paylaşın. Onaylanan özellikleri, alternatif parçaları ve teslimat kabulünü şirketin SMS prosedürleri içinde kaydedin.
ISM Kodu neden ortaya çıktı, hangi gemilere uygulanır?
ISM Kodu, ciddi deniz kazalarının ardından gemi işletmeciliğinde yönetim sorumluluğunun, iletişimin ve emniyet prosedürlerinin birlikte ele alınması ihtiyacına yanıt olarak geliştirildi. IMO tarafından 1993’te kabul edildi; SOLAS IX kapsamındaki zorunlu uygulama 1 Temmuz 1998’de başladı ve diğer gemi kategorilerine aşamalı olarak genişletildi.
Uluslararası kapsamda yolcu gemileri ile belirli kategorilerdeki 500 GT ve üzeri yük gemileri ve mobil açık deniz sondaj üniteleri yer alır. Yolcu gemilerine yük gemilerindeki 500 GT sınırı uygulanmaz. Geminin tipi, seferi ve ilgili ulusal hükümler birlikte değerlendirilir. IMO’nun ISM açıklaması, Kodun amacı ve gelişimini ele alır.
Emniyetli yönetim sistemi, yani SMS, neyi düzenler?
Emniyetli yönetim sistemi (SMS), şirketin emniyet ve çevre koruma politikasının günlük işlerde nasıl uygulanacağını belirleyen belgelenmiş yapıdır. Yalnızca gemide bulunan bir el kitabından oluşmaz; personelin görevlerini, karar süreçlerini, bildirimleri ve kayıtların nasıl yönetileceğini de kapsar.
- Gemi emniyeti ve çevre koruma politikası.
- Gemi ve kara personelinin görev, yetki ve haberleşme düzeni.
- Gemi operasyonlarına ilişkin prosedür ve talimatlar.
- Bakım, acil durum hazırlığı ve tatbikat süreçleri.
- Kaza, uygunsuzluk ve tehlikeli durumların bildirilmesi.
- Doküman kontrolü, iç denetim ve yönetimin gözden geçirmesi.
Satın alma birimi açısından SMS’in etkisi, bakım ihtiyacının doğru teknik taleple ilişkilendirilmesi ve teslimat sonrası kayıtların izlenebilir olmasıdır. İşin hangi adımından kimin sorumlu olduğu şirket prosedürleriyle belirlenir.
ISM Kodunun 12 uygulama başlığı nelerdir?
Kodun A Bölümündeki uygulama başlıkları aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
| Başlık | Uygulamadaki karşılığı |
|---|---|
| 1. Genel hükümler | Kapsam, tanımlar ve sistemin amaçları |
| 2. Emniyet ve çevre koruma politikası | Şirketin emniyet ve kirliliği önleme yaklaşımı |
| 3. Şirketin sorumlulukları ve yetkileri | Görev dağılımı ve kara desteği |
| 4. Karada atanmış kişi veya kişiler | Gemi ile üst yönetim arasındaki emniyet bağlantısı |
| 5. Kaptanın sorumlulukları ve yetkileri | Gemide karar, uygulama ve bildirim sorumluluğu |
| 6. Kaynaklar ve personel | Yeterlilik, eğitim ve gerekli kaynaklar |
| 7. Gemi operasyonları | Temel işler için prosedür ve talimatlar |
| 8. Acil durum hazırlığı | Hazırlık, tatbikat ve müdahale düzeni |
| 9. Uygunsuzluk, kaza ve tehlikeli olayların raporlanması ve analizi | Bildirim ve düzeltici faaliyetler |
| 10. Gemi ve ekipmanın bakımı | Kontrol, bakım, kritik ekipman ve ilgili kayıtlar |
| 11. Dokümantasyon | Güncel belgeler, onaylı değişiklikler ve doküman kontrolü |
| 12. Şirketin doğrulaması, gözden geçirmesi ve değerlendirmesi | İç denetim ve sistemin etkinliğinin değerlendirilmesi |
Belgelendirme ve doğrulama hükümleri Kodun B Bölümünde ayrıca ele alınır; 12. başlık yalnız “sertifikasyon” olarak adlandırılmamalıdır. ISM Kodun güncel metni, bu ayrımı ve bakım ile dokümantasyon hükümlerini açıklar.
Karada atanmış kişi (DPA), gemi ile şirketin en üst yönetim düzeyi arasında emniyet bağlantısını sağlar. Bu görev, satın alma veya gemideki teknik kabul görevlerinin tamamının DPA’ya ait olduğu anlamına gelmez. Yetki ve sorumluluklar SMS içinde tanımlanır.
ISM uygulamasında hangi faydalar ve zorluklar görülür?

İyi uygulanan bir sistem; bakım durumunu, personel görevlerini ve alınan kararların kayıtlarını birlikte takip etmeyi kolaylaştırır. Emniyet prosedürlerinin düzenli uygulanması ve sorunların raporlanması, şirketin gerekli düzeltmeleri belirlemesine yardımcı olur.
- Operasyon takibi: Ekipman durumu ve bakım ihtiyaçlarının görünür olması.
- Kayıtlı kararlar: Talep, onay ve düzeltici faaliyetlerin sonradan incelenebilmesi.
- Gemi-kara koordinasyonu: Eksik bilgi veya geciken kararların ilgili kişilere ulaşması.
- Denetim hazırlığı: Yapılan işlerin kayıt ve belgelerle açıklanabilmesi.
Uygulamada güncel olmayan dokümanlar, eksik bakım tutum kayıtları, eğitim eksikleri ve gemi ile şirket arasındaki iletişim kopuklukları sorun yaratabilir. Dijital kayıt sistemi kullanılması tek başına yeterli değildir; bilgilerin doğru, güncel ve erişilebilir olması gerekir.
ISM Kodu günlük bakım ve tedarik işlerinde nasıl uygulanır?
Can kurtarma ve yangınla mücadele ekipmanları
Can kurtarma araçları, can yelekleri, dalma giysileri ve yangın söndürücüler gibi ekipmanlar için ilgili kontrol, bakım ve servis gerekleri takip edilir. Teknik talepte ekipmanın kullanım amacı ve gereken ürün belgeleri açıkça belirtilir. Teslimat planı, geminin bakım ve kontrol ihtiyaçlarıyla birlikte değerlendirilir.
Planlı bakım ve kritik yedek parçalar
Planlı bakım ihtiyacı, talep edilecek parçanın teknik özelliklerini ve ihtiyaç tarihini belirlemeye yardımcı olur. Planlı bakım sistemi (PMS) ile satın alma kayıtlarının ilişkilendirilmesi, bir parçanın hangi ekipman veya iş için istendiğinin anlaşılmasını kolaylaştırır.
ISM Kodu kapsamında şirket, ani arızası tehlikeli bir duruma yol açabilecek ekipman ve sistemleri tanımlar. Kritik yedek parça ihtiyacı, bu ekipman değerlendirmesi ve bakım planıyla birlikte ele alınır. Yedek parçanın teslim edilmiş olması, montajının veya testinin tamamlandığını göstermez.
Olay bildirimi ve çevre koruma malzemeleri
Petrol sızıntısı, ekipman arızası veya başka bir emniyet olayı, şirketin SMS bildirim ve müdahale prosedürlerine göre ele alınır. İlgili sorumlular ve haberleşme kanalları bu prosedürlerde tanımlanır.
Sızıntı müdahale setleri, emici malzemeler ve diğer gerekli ekipmanların ihtiyaç listelerinde doğru tanımlanması, stok ve teslimat kayıtlarının takip edilmesini destekler. Kullanım veya müdahale işlemi ise geminin ilgili prosedürleri kapsamında yürütülür.
Teknik malzeme tedarikinde nelere dikkat edilmeli?

Teknik malzeme tedariki, yalnız fiyat ve teslim süresinin karşılaştırılmasından oluşmaz. Geminin talebiyle teslim edilen ürünün eşleşmesi ve gerekli bilgilerin kayıtlara geçmesi de değerlendirilir.
- İhtiyacı tanımlayın: Üretici, ekipman modeli, parça numarası, teknik özellik ve miktarı yazın.
- Belge şartını belirleyin: Ürüne uygulanabilen sertifika, uygunluk belgesi, kullanım talimatı veya servis bilgisini belirtin.
- Alternatifi onaylatın: Farklı bir parça önerildiğinde teknik uygunluğu sorumlu personele değerlendirtin.
- Teslimatı kontrol edin: Sipariş, ürün ve teslim belgesini karşılaştırın.
- Bakım işine bağlayın: İlgili ekipman veya bakım kaydıyla bağlantıyı şirket prosedürüne göre kurun.
- Sonraki aşamaları kaydedin: Montaj, kontrol ve test sonuçlarını ilgili bakım sürecinde takip edin.
Her ürün için tek tip bir “IMO onayı” şartı varsayılmaz. Gerekli belgeler, ürünün niteliğine ve uygulanabilir kurallara göre belirlenir. Belgelerin bulunmasıyla ürünün gemide doğru monte edilmesi ve kullanılmasının doğrulanması da ayrı işlemlerdir.
İç denetimlerde hangi kayıtlar gözden geçirilir?
İç denetim, emniyet ve kirliliği önleme faaliyetlerinin şirketin SMS düzenine uygun yürütülüp yürütülmediğini değerlendirir. Satın alma ve teknik ekipler, kendi sorumluluklarıyla ilgili kayıtların erişilebilir olmasını sağlamalıdır.
- Bakım tutum kayıtları ve ilgili ekipman bilgileri.
- Malzeme talepleri, teknik onaylar ve siparişler.
- Ürüne gereken belgeler, teslim ve kabul kayıtları.
- Montaj, servis, kontrol ve test kayıtları.
- Uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet kayıtları.
- Personelin ilgili eğitim ve tatbikat kayıtları.
Denetim, yalnız belgelerin dosyada bulunmasına dayanmaz; kayıtların yapılan işi açıklaması ve şirketin prosedürleriyle tutarlı olması gerekir.
ISM Kodu gemi tedarikini nasıl etkiler?
ISM Kodu bakım, sorumluluk ve doküman kontrolü esaslarıyla gemi tedariki kararlarına çerçeve sağlar. Talep edilen teknik özelliklerin, kabul edilen alternatiflerin ve teslim alınan ürünlerin birbirleriyle ilişkilendirilebilmesi önemlidir.
Teknik tedarik kayıtları, siparişten teslimata kadar malzemeye ilişkin bilgileri takip etmeyi sağlar. Şirket, bu kayıtları gerektiğinde bakım ve denetim kayıtlarıyla ilişkilendirir. AVS’ye teklif talebi gönderirken ihtiyaç listesini, istenen belgeleri ve teslimat bilgilerini birlikte paylaşın.
Ürün veya hizmet tedariki, şirketin emniyetli yönetim sisteminin yerine geçmez. SMS’in uygulanması ve gemide yapılan işin doğrulanması ilgili şirket ve gemi personelinin sorumluluğundadır.
ISM Kodu ve teknik tedarik hakkında sık sorulan sorular
SMS, emniyetli yönetim sistemi anlamına mı gelir?
Evet. Denizcilikte SMS, şirketin emniyet ve çevre koruma politikasını gemide ve karada uygulamak için kurduğu belgelenmiş yönetim sistemini ifade eder. Görev dağılımı, operasyon talimatları, bakım, olay bildirimi ve denetim bu sistemin parçalarıdır. Satın alma açısından önemli olan, talebin, teslim edilen malzemenin ve ilgili bakım kayıtlarının şirket prosedürleri içinde takip edilebilmesidir.
Teknik malzeme tedarikinde hangi kayıtlar tutulmalı?
Şirketin prosedürüne göre talep listesi, onaylı teknik özellikler, teklif, sipariş, ürün için gereken belgeler, teslim evrakı ve kabul kontrolü birlikte izlenebilir. İlgili ekipman veya bakım işiyle bağlantı kurulması, kaydın sonradan anlaşılmasını kolaylaştırır. Malzemenin teslim edilmesi ile montaj, bakım ve test işlemlerinin tamamlanması ayrı aşamalardır; her aşamanın kaydı ilgili sorumlu tarafından tutulur.
Kritik yedek parça siparişinde hangi bilgiler verilmeli?
Gemi ve ekipman bilgisine ek olarak üretici, model, parça numarası, teknik özellikler, miktar, teslim limanı ve tahmini varış zamanı paylaşılmalıdır. Gerekli ürün belgeleri ve alternatif parçaya ilişkin sınırlar da belirtilmelidir. Hangi ekipmanın kritik olduğunu şirket SMS kapsamında belirler. Önerilen farklı bir parça, uygunluğu sorumlu teknik ekip tarafından değerlendirilmeden kabul edilmiş sayılmamalıdır.
AVS, SMS kapsamındaki teknik tedariki nasıl destekler?
AVS Global Ship Supply, teknik hizmetleri ve 126 ülkede 1.500’den fazla limanı kapsayan ağıyla gemilerin teknik ihtiyaçlarının karşılanmasını destekler. Teklif talebine malzeme listesini ve istenen ürün belgelerini ekleyin. Teslimat sırasında kabul kontrolünü geminin sorumlu personeliyle koordine edin; tedarik kayıtlarını şirketin bakım ve doküman yönetimi prosedürleriyle ilişkilendirin. SMS’in uygulanması şirketin ve gemi personelinin sorumluluğundadır.
