STCW, gemiadamlarının eğitim, belgelendirme ve vardiya tutma standartlarını belirleyen uluslararası sözleşmedir. İngilizce adı International Convention on Standards of Training, Certification and Watchkeeping for Seafarers olan sözleşme, denizde görev yapacak personelin hangi bilgi ve becerilere sahip olması gerektiğine ilişkin asgari çerçeveyi oluşturur.
AVS, gemiadamı eğitimini nasıl destekler?
STCW eğitim planı, uygun kurslarla gemide kullanılacak eğitim malzemelerini birlikte ele almalıdır. AVS Global Ship Supply, EKOL Denizcilik Eğitim Merkezi ile bağlantılı denizci eğitimi hizmeti sunar; 126 ülkede 1.500’den fazla limanı kapsayan ağıyla gemi tedarikini destekler. Kurs talebinde personelin yeterliğini, hedeflenen eğitimi ve çalışacağı bayrağı belirtin. Gemide eğitim ve emniyet malzemeleri için ürün özelliklerini, miktarı, gemi adını, limanı ve tahmini varış zamanını paylaşın. Kursun kabulünü eğitim kurumu ve ilgili idareyle, malzeme uygunluğunu geminin sorumlu personeliyle doğrulayın.
Türkiye’de “STCW belgesi” veya “STCW sertifikası” ifadeleri çoğunlukla belirli bir emniyet ya da güvenlik eğitimine ilişkin belge için kullanılır. Ancak eğitim belgesi, gemiadamı yeterliği ve sağlık belgesi farklı işlevlere sahiptir. Gerekli belgeler, kişinin gemide üstleneceği görevle birlikte değerlendirilir.
STCW’nin Ortaya Çıkışı ve Gelişimi
IMO’nun STCW açıklamasına göre 1978’de kabul edilen sözleşme, sonraki değişikliklerle geliştirilmiştir. STCW Kodunun A bölümü zorunlu standartları, B bölümü ise uygulamaya yardımcı tavsiyeleri içerir.
| Dönüm noktası | Başlıca düzenleme | Gemi işletmesi açısından karşılığı |
|---|---|---|
| 1978 Sözleşmesi | Eğitim, belgelendirme ve vardiya standartları | Personel yeterliğini ortak asgari koşullara göre değerlendirmek |
| 1995 değişiklikleri | STCW Kodu ve ayrıntılı yeterlik standartları | Eğitim ve değerlendirme süreçlerini ilgili standartlarla eşleştirmek |
| 2010 Manila değişiklikleri | Yeterlik, sağlık, dinlenme ve güvenlik eğitimlerinde güncellemeler | Eğitim ve belge takip planını yeni koşullara göre düzenlemek |
| 2026 PSSR değişikliği | Şiddet ve tacizin önlenmesi ve bunlara müdahale konusunda yeterlik | Personel emniyeti ve sosyal sorumluluk eğitiminin güncel kapsamını kontrol etmek |
1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren değişiklik, STCW Kodu A-VI/1-4 tablosuna şiddet ve tacizin; cinsel taciz, zorbalık ve cinsel saldırı dahil olmak üzere önlenmesi ve bunlara müdahale edilmesine ilişkin yeterlik eklemiştir. IMO’nun 2026 duyurusu kapsamı açıklar. Mevcut personel için uygulanacak tamamlama ve belgelendirme adımları ilgili idareden kontrol edilmelidir.
STCW’ye Kimler Uymak Zorundadır?
Gerekli eğitim ve belgeler, sözleşme kapsamındaki gemide yapılacak işe göre belirlenir. STCW’yi yalnızca 500 GT ve üzerindeki gemilerle sınırlamak doğru değildir; farklı görev ve gemi grupları için farklı hükümler bulunur.
- Güverte ve makine zabitleri ile tayfalar, görevlerine uygun yeterlik ve eğitimlere sahip olmalıdır.
- Telsiz haberleşmesi, tanker operasyonları veya yolcu emniyeti gibi sorumluluklar ek eğitim gerektirebilir.
- Güvenlikle ilgili görevler, alınması gereken güvenlik eğitimini etkiler.
- Yabancı bayrakta çalışılacaksa belge tanıma ve onay koşulları ayrıca incelenmelidir.
Türkiye’deki başvuru ve eğitim koşulları için Denizcilik Genel Müdürlüğünün güncel yönerge ve talimatları esas alınmalıdır.
STCW’nin Temel Unsurları
Zorunlu Eğitim ve Belgelendirme
1. Temel deniz emniyeti eğitimleri
STCW Kodunun A-VI/1 bölümündeki dört temel eğitim alanı şunlardır:
- Denizde kişisel canlı kalma teknikleri
- Yangın önleme ve yangınla mücadele
- Temel ilk yardım
- Personel emniyeti ve sosyal sorumluluk (PSSR)
Can kurtarma araçlarını kullanma yeterliği ayrı bir standart kapsamında değerlendirilir. Güvenlik farkındalık eğitimi ve belirlenmiş güvenlik görevleri de temel emniyet eğitimlerinden ayrı ele alınır. Bu ayrımlar STCW eğitim hükümlerine ilişkin resmi açıklamada görülebilir.
2. Güverte ve makine personelinin yeterlikleri
Vardiya zabitliği, kaptanlık ve makine personelinin yeterlikleri, görev seviyesi ve çalışma sınırları bakımından farklı koşullara tabidir. Bir STCW kursunun tamamlanması, bu yeterliklerin tamamının kazanıldığı anlamına gelmez. Personel dosyasında eğitim belgeleri ile yeterlik belgesinin kapsamı birlikte kontrol edilmelidir.
3. Göreve özgü eğitimler ve belge onayları
- Petrol, kimyasal veya sıvılaştırılmış gaz tankerlerinde göreve uygun eğitimler
- İlgili personel için deniz haberleşmesi ve telsiz yeterlikleri
- Elektronik harita gösterim ve bilgi sistemi (ECDIS) eğitimi
- İlgili makine görevleri için yüksek gerilim eğitimi
- Güvenlikle ilgili tanıtım, güvenlik farkındalık ve belirlenmiş güvenlik görevleri eğitimleri
Türkiye’de ilk yeterlik başvurusunda istenen eğitimler ve güvenlik görevine bağlı ayrımlar için Denizcilik Genel Müdürlüğünün eğitim ve belgelendirme açıklamaları incelenebilir.
Vardiya Tutma ve Çalışma Saatleri
STCW takibi, belge dosyasıyla sınırlı değildir. Vardiya görevinin uygun yeterliğe sahip personele verilmesi ve çalışma düzeninin geçerli dinlenme kurallarıyla birlikte planlanması gerekir.
- Vardiya planını geminin asgari emniyetli donatım belgesine göre değerlendirin.
- Uygulanacak çalışma ve dinlenme koşullarını bayrak ve ilgili mevzuat bakımından kontrol edin.
- Fiili dinlenme sürelerini doğru kaydedin.
- Personel değişimi, liman işleri ve eğitimlerin dinlenme düzenine etkisini izleyin.
STCW Uyumunun Faydaları
- Personelin görevine uygun eğitim ve yeterlikle çalışmasını destekler.
- Acil durum hazırlığı için ortak bir eğitim çerçevesi sağlar.
- Denetimlerde eğitim ve yeterlik kayıtlarının gösterilmesini kolaylaştırır.
- Mesleki ilerleme için gerekli eğitimlerin planlanmasına yardımcı olur.
STCW Sürecinde Kaçınılması Gereken Yaygın Hatalar
- Bütün STCW belgelerinin aynı tarihte ve aynı yöntemle yenilendiğini varsaymak.
- Eğitim kurumunun ilgili kurs yetkisini kontrol etmeden kayıt yaptırmak.
- Sağlık belgesi ile eğitim belgesinin geçerliliğini birbirine karıştırmak.
- Kurs belgesini gemiye özgü tanıtım ve tatbikat kaydının yerine kullanmak.
- Personel değişim tarihini eğitim ve belge düzenleme süresinden bağımsız planlamak.
Gemi İşletmeleri İçin STCW Takibi
- Her görev için gerekli yeterlik, eğitim ve sağlık belgelerini listeleyin.
- Belge geçerliliğini planlanan sefer ve personel değişim tarihiyle karşılaştırın.
- STCW belgelerinin yenilenmesi için gereken eğitim, hizmet veya başvuru adımlarını ayrı takip edin.
- Kursa kayıt öncesinde yetki, kapsam, dil ve belge kabulünü doğrulayın.
- Gemiye katılışta tanıtım eğitimini ve görev dağılımını kaydedin.
- Tatbikatlarda kullanılacak malzemelerin gemideki donanıma uygunluğunu kontrol edin.
STCW Neden Denizcilik İçin Önemlidir?
STCW, personelin yalnızca belge sahibi olmasını değil, görevini yerine getirecek yeterliği kazanmasını hedefler. Gemi işletmesi açısından eğitim planı, belge takibi ve gemideki uygulama birlikte yürütülmelidir. Eğitim ihtiyacını doğru belirlemek, hem personel planlamasını hem de eğitimde kullanılacak malzemelerin hazırlanmasını kolaylaştırır.
STCW Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
STCW açılımı nedir?
STCW, gemiadamlarının eğitim, belgelendirme ve vardiya standartlarına ilişkin uluslararası sözleşmeyi ifade eder. Kısaltma İngilizce adından gelir. Türkiye’de STCW belgeleri denildiğinde çoğunlukla bu sözleşme kapsamında alınan eğitimlere ilişkin belgeler anlaşılır. Hangi eğitimin gerekli olduğu, kişinin yeterliği ve gemide üstleneceği görevlerle birlikte değerlendirilmelidir; tek bir kurs adı yeterli değildir.
STCW eğitimi ne işe yarar?
STCW eğitimi, gemiadamının görevini emniyetli biçimde yerine getirmesi için gereken bilgi ve becerileri geliştirmeyi amaçlar. Denizde canlı kalma, yangınla mücadele ve ilk yardım gibi konuların yanında göreve özgü eğitimler de bulunur. Eğitim planı hazırlanırken kursun adı kadar uygulama içeriği, değerlendirme yöntemi ve belge kabulü de kontrol edilmelidir.
STCW belgesi kimler için gereklidir?
Gerekli STCW belgeleri gemideki göreve, gemi türüne, sefer özelliklerine ve ilgili idarenin kurallarına göre belirlenir. Güverte ve makine personeli, telsiz görevlileri ve emniyet veya güvenlik görevi verilen kişiler aynı belge listesine tabi olmayabilir. İşe girişte ya da personel değişiminde, göreve uygun belge kontrolü ayrı ayrı yapılmalıdır.
STCW belgesi nasıl alınır?
Önce çalışılacak görev ve alınacak yeterlik için gereken eğitimler belirlenir. İlgili eğitim için yetkilendirilmiş kurumda kurs ve değerlendirme süreci tamamlanır; ardından gerekiyorsa idarenin belge başvurusu yapılır. Yaş, sağlık ve deniz hizmeti koşulları talep edilen yeterliğe göre değişebilir. Kursa kayıt olmak ile belgenin düzenlenmesi aynı işlem değildir.
STCW eğitimlerinde hangi konular vardır?
Temel eğitimlerde denizde kişisel canlı kalma, yangın önleme ve yangınla mücadele, temel ilk yardım ile personel emniyeti ve sosyal sorumluluk konuları bulunur. Göreve göre can kurtarma araçları, güvenlik, tanker veya yolcu gemisi eğitimleri de gerekebilir. Eğitim kurumundan, önerilen kursların hangi görev ve yeterlik ihtiyacını karşıladığını açıklamasını isteyin.
5 temel STCW eğitimi hangileridir?
Beşli kurs paketinin içeriğini eğitim kurumundan yazılı olarak isteyin. STCW Kodunun A-VI/1 bölümünde dört temel eğitim alanı vardır. Paketlerde ayrıca can kurtarma araçlarını kullanma gibi başka bir eğitime yer verilebilir. Bu ek eğitimin standardı ve görev koşulu ayrıdır; yalnızca paket adına bakarak tüm modüllerin herkes için zorunlu olduğu sonucuna varılmamalıdır.
7 temel STCW eğitimi herkes için zorunlu mudur?
Herkes için aynı yedi eğitimden oluşan tek bir uluslararası paket yoktur. Temel deniz emniyeti eğitimleriyle güvenlikle ilgili tanıtım, güvenlik farkındalık ve belirlenmiş güvenlik görevleri birbirinden ayrılır. Özellikle belirlenmiş güvenlik görevleri eğitimi, atanan görevle ilişkilidir. Türkiye’de başvuru yaparken güncel belge listesini Denizcilik Genel Müdürlüğü açıklamaları ve ilgili mevzuat üzerinden kontrol edin.
Manila değişiklikleri STCW açısından neyi değiştirdi?
2010 Manila değişiklikleri eğitim ve yeterlik standartlarını, sağlık koşullarını, dinlenme düzenini ve güvenlik eğitimlerini güncelledi. Personel planlamasında yalnızca eski bir Manila ibaresine bakmak yeterli değildir. İlgili yeterliğin güncel eğitim ve yenileme koşulları ile sonraki değişiklikler de değerlendirilmelidir. Kurs içeriğinin hangi güncel standarda göre verildiğini eğitim kurumuna sorun.
STCW belgeleri kaç yıl geçerlidir?
Bütün STCW belgeleri için tek bir geçerlilik süresi söylemek doğru değildir. Bazı yeterliklerde ve uygulamalı emniyet eğitimlerinde beş yıllık aralıklarla yenileme veya yeterliğin sürdürüldüğünün gösterilmesi gerekir. Sağlık belgesinin süresi ayrıca takip edilir. Her belgenin türünü, üzerindeki kayıtları ve ilgili idarenin güncel yenileme koşullarını ayrı ayrı kontrol edin.
STCW sınavına nasıl hazırlanılır?
Hazırlık, alınacak eğitimin veya yeterliğin güncel kapsamına göre yapılmalıdır. Teorik konuları tekrar etmenin yanında uygulamalı çalışmalara düzenli katılın ve değerlendirmede hangi becerilerin ölçüleceğini öğrenin. Eğitim kurumunun güncel ders materyallerini kullanın. Personel eğitimi şirket tarafından planlanıyorsa hazırlık ve değerlendirme için gemiye katılış tarihinden önce yeterli zaman ayrılmalıdır.
STCW kursu seçerken neye bakılmalı?
Eğitim kurumunun ilgili kursu vermeye yetkili olup olmadığını, belgenin amaçlanan yeterlik ve bayrak için kabulünü, uygulama olanaklarını ve değerlendirme sürecini kontrol edin. AVS Global Ship Supply’ın EKOL Denizcilik Eğitim Merkezi ile bağlantılı denizci eğitimi hizmeti hakkında bilgi alabilirsiniz. Kayıttan önce kurs kapsamını, tarihlerini ve gerekli ön koşulları netleştirin.
STCW belgeleri nasıl yenilenir?
Yenileme işlemi belgenin türüne ve ilgili idarenin koşullarına göre yürütülür. Deniz hizmeti, güncel sağlık belgesi, tazeleme eğitimi veya uygulamalı yeterliğin gösterilmesi istenebilir. Önce hangi belgede hangi eksik bulunduğunu belirleyin; ardından gereken eğitim ve başvuruyu planlayın. Gemiye katılmadan önce yalnızca kursu değil, belge düzenleme sürecini de tamamlamanız gerekebilir.
STCW belgesi gemiadamı belgesinin yerine geçer mi?
STCW eğitimine ilişkin belge ile kişinin gemide hangi görevde çalışabileceğini gösteren yeterlik aynı şey değildir. Bir kursu tamamlamak, tek başına her görevde çalışmaya yetki vermez. Başvurulan yeterlik, gerekli eğitimler, sağlık koşulları ve varsa deniz hizmeti birlikte değerlendirilir. Gemiadamı belgesi işlemlerinde ilgili idarenin güncel başvuru koşulları esas alınmalıdır.
STCW kurs ücretleri nasıl karşılaştırılır?
Teklifte hangi eğitimlerin bulunduğunu, uygulama ve değerlendirme bedellerini, belge ücretlerini ve diğer giderleri ayrı ayrı kontrol edin. Konaklama, ulaşım ve personelin görevden ayrı kalacağı süre de toplam maliyeti etkileyebilir. Fiyat karşılaştırmasını aynı kapsam ve yetki düzeyindeki kurslar arasında yapın; yalnızca paket başlığını veya toplam tutarı esas almayın.
STCW eğitimleri Türkçe alınabilir mi?
Türkiye’de kurs araştırırken eğitimin ve değerlendirmenin hangi dilde yapıldığını doğrudan eğitim kurumundan öğrenin. Kursun Türkçe verilmesi, hedeflenen yeterlik için aranabilecek yabancı dil koşulunu kendiliğinden kaldırmaz. Çalışılacak görev ve bayrak bakımından gerekli iletişim yeterliği ayrıca değerlendirilir. Kayıt öncesinde ders dili, değerlendirme dili ve belge kabulü birlikte netleştirilmelidir.
Türkiye’den alınan STCW belgesi yabancı bayrakta geçerli midir?
Belgenin kabulü, türüne ve çalışılacak bayrak devletinin tanıma koşullarına bağlıdır. STCW uluslararası asgari standartları belirler; yeterliklerin düzenlenmesi ve tanınması idarelerin uygulamalarıyla yürütülür. Özellikle zabit yeterliklerinde gerekli tanıma veya onay işlemlerini işe başlamadan önce kontrol edin. Bir kurs belgesini bütün bayraklarda otomatik çalışma izni olarak değerlendirmeyin; görev koşullarını ayrıca inceleyin.
STCW eğitimi gemideki tatbikatların yerine geçer mi?
Karada alınan eğitim, gemiye özgü tanıtım ve tatbikatların yerine geçmez. Personelin gemideki alarm düzenini, toplanma yerlerini, görev dağılımını ve kullanacağı donanımı öğrenmesi gerekir. Eğitimde edinilen beceriler, geminin prosedürlerine uygun uygulamalarla sürdürülür. Tatbikatta kullanılacak emniyet malzemelerinin uygunluğu ve eğitim kayıtlarının tutulması da geminin sorumlu personeli tarafından takip edilir.
Gemiadamı Eğitimi ve Eğitim Malzemeleri İçin İletişim
Kurs kapsamı ve eğitim planlaması için AVS’nin denizci eğitimi hizmeti üzerinden bilgi alın. Gemide kullanılacak eğitim ve emniyet malzemeleri için ürün listesini, teknik özellikleri, miktarı, istenen belgeleri, gemi adını, teslim limanını ve tahmini varış zamanını paylaşın.
