MARPOL, gemilerden kaynaklanan kirliliğin önlenmesine yönelik uluslararası sözleşmedir. İngilizce adı International Convention for the Prevention of Pollution from Ships olan sözleşme, gemi faaliyetlerinden ve kazalardan doğan kirliliği altı teknik ek üzerinden ele alır. Uluslararası düzenleme çalışmaları Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) bünyesinde yürütülür.
AVS ile atık yönetimi malzemeleri ve kimyasal tedariki
AVS Global Ship Supply, 126 ülkede 1.500’den fazla limanı kapsayan gemi tedariki hizmeti sunar. Atık toplama kapları, ayrıştırma malzemeleri ve gemi temizlik kimyasalları için kullanım yerini, teknik özellikleri, miktarı, gemi bilgilerini, teslim limanını ve tahmini varış zamanını paylaşın. Güvenlik Bilgi Formu (GBF/SDS), ürün beyanı ve gerektiğinde ilgili onay belgelerini teklif aşamasında isteyin. Ürünün gemiye uygunluğunu sorumlu teknik ekibe teyit ettirin. Bu ihtiyaçları diğer kalemlerle birlikte planlamak için tek sözleşmeyle gemi tedariki rehberini inceleyin.
MARPOL’un Tarihsel Gelişimi
Sözleşme 1973’te kabul edilmiş, 1978 Protokolü ile değiştirilmiştir; MARPOL 73/78 adı buradan gelir. Ek I ve Ek II, 2 Ekim 1983’te yürürlüğe girmiştir. Diğer eklerin yürürlük tarihleri farklıdır. Güncel uygulamada sonraki değişiklikler de dikkate alınır.
MARPOL Neden Önemlidir?
MARPOL, gemi kaynaklı kirliliğin önlenmesi için ortak bir çerçeve oluşturur. Tedarikteki karşılığı, geminin ihtiyacını doğru ürün tanımına ve belge talebine dönüştürmektir. Liman devleti denetimlerinde eksikliklerin giderilmesi istenebilir; yaptırımlar uygunsuzluğa ve uygulanabilir hukuka göre değişir.
MARPOL Yapısı: Ekler ve Uygulama Alanları

MARPOL Ekleri
| Ek | Kirlilik konusu | İlgili faaliyet veya düzenleme |
|---|---|---|
| I | Petrol kirliliği | Petrol kaynaklı kirliliğin önlenmesi |
| II | Dökme zararlı sıvı maddeler | Düzenlemeye tabi sıvı maddelerin dökme taşınması |
| III | Paketli zararlı maddeler | Düzenlemeye tabi maddelerin paketli taşınması |
| IV | Pis su | Kapsama giren gemilerde pis su düzenlemeleri |
| V | Çöp | Gemide çöpün toplanması, işlenmesi ve bertarafı |
| VI | Hava kirliliği | Hava emisyonları ve uygulanabilir enerji verimliliği hükümleri |
Tablo, her gemi için aynı ekipmanın zorunlu olduğu anlamına gelmez. Örneğin Ek IV, uluslararası sefer yapan 400 gros ton ve üzerindeki veya 15 kişiden fazla taşıma sertifikasına sahip gemileri kapsar. Pis su düzenlemelerinde onaylı arıtma sistemi dışında, ilgili koşullara bağlı başka seçenekler de vardır.
Gemi Tedarikinde MARPOL’un Uygulamadaki Yeri

MARPOL Uyumlu Tedarik Planlamasının Faydaları
- Teklif karşılaştırma: Aynı kullanım amacı, ölçü ve belge talebi üzerinden gelen teklifler daha açık değerlendirilebilir.
- Teslim alma kontrolü: Gelen ürünün etiketi ve belgeleri, kabul edilen teklifle karşılaştırılabilir.
- Stok planlaması: Atık toplama kapasitesi ve sarf ihtiyacı, sefer ve limanda atık verme planıyla birlikte ele alınabilir.
MARPOL Uyumu İçin Yaygın Ekipmanlar
Gereken malzeme ve sistemler geminin mevcut düzenlemelerine göre seçilir. Yaygın örnekler şunlardır:
- Yağlı su ayırma düzenlemeleri için sintine separatörü ve ilgili yedek parçalar.
- Geminin pis su sistemine uygun ekipman, sarf ve yedekler.
- Atık toplama kapları, uygun torbalar, ayrıştırma işaretleri ve mevcutsa çöp sıkıştırıcı ekipmanı.
- Geminin emisyon kontrol yöntemine uygun izleme veya egzoz gazı temizleme sistemi parçaları.
- Uygulanabilir gerekliliklere göre Yağ Kayıt Defteri, Çöp Kayıt Defteri ve gerekli uyarı levhaları.
Gemi Atık Yönetimi İçin Malzeme Seçimi
MARPOL Ek V kapsamında malzeme listesi, geminin çöp yönetim planındaki toplama, ayrıştırma, depolama ve bertaraf adımlarıyla uyumlu hazırlanmalıdır. Kapların hacmini, kapak ve sabitleme düzenini, malzeme dayanımını ve hangi atık için kullanılacağını belirtin. Kap renklerini, geminin ve atık kabul tesisinin uygulamasına göre netleştirin.
Gemi temizlik kimyasalları: IMO’nun Ek V uygulama kılavuzu, ilgili ambar, güverte ve dış yüzey yıkama sularındaki temizlik maddeleri için deniz çevresine zararlı olmama ölçütlerini ele alır. Buna ilişkin kanıtı ürünle eşleştirerek saklayın. Tarihli ve imzalı tedarikçi beyanı, Güvenlik Bilgi Formu içinde veya ayrı belge olarak sunulabilir. Kullanım alanı için ayrıca onay gerekiyorsa ilgili belgeyi isteyin. Yalnızca “MARPOL onaylı” ifadesi, bu kontrolün veya deşarj koşullarının yerine geçmez.
MARPOL Uyum Senaryoları
Senaryo 1: Emisyon Kontrol Alanında Seyreden Dökme Yük Gemisi
Rotaya uygulanacak emisyon kurallarını teknik ekiple kontrol edin. Örneğin Akdeniz SOx Emisyon Kontrol Alanında yakıtın kükürt sınırı 1 Mayıs 2025’ten beri kütlece yüzde 0,10’dur; bu tür alanların dışında genel sınır yüzde 0,50’dir. Kullanılacak yakıt veya onaylı eşdeğer düzenleme, ilgili kayıtlar ve yerel kısıtlamalar birlikte değerlendirilmelidir.
Senaryo 2: Karayip Limanında Bir Yolcu Gemisi
Pis su düzenlemeleri Ek IV, çöp işlemleri Ek V kapsamında değerlendirilir. Atık vermeden önce liman atık kabul tesisinin kabul ettiği atık türlerini, ambalaj koşullarını, bildirim süresini ve teslim belgelerini acente veya hizmet sağlayıcıyla teyit edin. Atık toplama malzemesi tedariki ile atığın limanda teslim alınması ayrı işlerdir; sorumluları açıkça belirleyin.
MARPOL Uygulamasında Zorluklar
- Ürün ve belge eşleşmesi: Gönderilen beyan veya teknik doküman, teklif edilen ürünü kapsamalıdır.
- Liman uygulamaları: Atık kabul tesisinin sınıflandırma ve teslim koşulları önceden öğrenilmelidir.
- Gemide kullanım: Malzeme, mevcut depolama alanına ve mürettebatın uyguladığı iş akışına uygun olmalıdır.
- Bakım ve sarf ihtiyacı: Sistem yedekleri ve tüketilen malzemeler, geminin planlı bakım kayıtlarıyla birlikte izlenmelidir.
MARPOL Uyumu İçin İyi Uygulamalar
1. Ekipman ve Stok Durumunu Düzenli Kontrol Edin
Kontrol aralıklarını uygulanabilir kurallara, üretici talimatlarına ve geminin planlı bakım sistemine göre belirleyin. Bütün sistemler için aynı aylık bakım aralığını varsaymayın.
2. Mürettebatı Gemideki Uygulamalara Hazırlayın
Atık ayrıştırma, yakıt değişimi, ekipman kullanımı ve kayıt sorumluluklarını ilgili personelle netleştirin. Yeni malzeme geldiğinde kullanım ve depolama talimatlarını da değerlendirin.
3. Planları ve Kayıtları Güncel Tutun
Gerekli kayıt defterlerini ve gemi planlarını güncel tutun. Ürün belgelerini, ilgili servis kayıtlarını ve atık teslim belgelerini kendi kapsamlarında izlenebilir şekilde saklayın.
4. Teklif Edilen Ürünü Şartnameyle Karşılaştırın
Ürün adı, ölçü, kapasite, kullanım yeri ve istenen belgeleri teklif üzerinde kontrol edin. Gerekli onay veya beyanın kapsamını inceleyin; alternatif malzemeleri sevkiyattan önce teknik ekibe değerlendirtin.
MARPOL Neden Denizcilik Profesyonelleri İçin Kritik Bir Standarttır?
MARPOL gerekliliklerini tedarike doğru aktarmak, ihtiyaç listesinin teknik ekip, satın alma birimi ve gemi personeli tarafından aynı şekilde anlaşılmasını sağlar. Kontrolleri teklif, sipariş ve teslim alma aşamalarına taşıyın; yalnızca bir uygunluk ifadesine dayanarak karar vermeyin.
MARPOL Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
MARPOL nedir?
MARPOL, gemilerden kaynaklanan kirliliğin önlenmesine yönelik uluslararası sözleşmedir. Petrol, pis su, çöp ve hava emisyonları gibi alanları farklı eklerle düzenler. Gemi işletmesinde bu kuralların karşılığı; ilgili ekipmanın, işlem adımlarının ve kayıtların birlikte yönetilmesidir. Satın alma talebi hazırlanırken de ihtiyaç duyulan ürün, kullanım amacı ve gerekli belgeler açıkça belirtilmelidir.
MARPOL 73/78 ne anlama gelir?
MARPOL 73/78, 1973 tarihli sözleşmenin 1978 Protokolü ile değiştirilmiş halini ifade eder. İlk iki ek 1983 yılında yürürlüğe girmiştir; bütün ekler aynı tarihte uygulanmaya başlamamıştır. Güncel bir tedarik kararında yalnızca bu tarihsel adlandırmaya bakılmaz. Ürünün kullanımına ve geminin özelliklerine uygulanacak yürürlükteki hükümler teknik ekip tarafından belirlenmelidir.
MARPOL ekleri nelerdir?
MARPOL’un altı teknik eki vardır: Ek I petrolü, Ek II dökme zararlı sıvı maddeleri, Ek III paketli zararlı maddeleri, Ek IV pis suyu, Ek V çöpü ve Ek VI hava kirliliğini ele alır. Satın alma açısından bu sınıflandırma, ihtiyacın hangi teknik gereklilik ve belgeyle ilişkilendirileceğini belirlemeye yardımcı olur.
MARPOL hangi gemiler için geçerlidir?
Uygulama kapsamı ilgili eke, gemi tipine, tonajına, taşıma faaliyetine, seferine ve düzenlemedeki diğer koşullara göre değerlendirilir. Bütün hükümler her gemiye aynı şekilde uygulanmaz. Bu nedenle başka bir geminin malzeme veya belge listesi doğrudan kopyalanmamalıdır. Gerekli ekipman ve kayıtlar, ilgili geminin teknik ekibiyle ve gerektiğinde bayrak idaresiyle netleştirilmelidir.
MARPOL gemi tedarikini nasıl etkiler?
MARPOL gereklilikleri; atık toplama malzemelerinin, temizlik ürünlerinin, ilgili sistem yedeklerinin ve kayıt defterlerinin seçiminde dikkate alınır. Kimyasal ürünlerde kullanım amacı, Güvenlik Bilgi Formu ve gerekli üretici veya tedarikçi beyanları birlikte incelenmelidir. Teklif edilen ürünün adı, modeli ve belgeleri eşleşmeli; alternatif malzeme önerileri sipariş verilmeden önce sorumlu teknik ekipçe değerlendirilmelidir.
MARPOL uygunsuzluğu ne gibi sonuçlara yol açabilir?
Uygunsuzluğun niteliğine ve uygulanabilir hukuka göre eksikliğin giderilmesi istenebilir, gemi tutulabilir veya para cezası gibi yaptırımlar uygulanabilir. Sonuç her olayda aynı değildir. Satın alma ekibi açısından yapılabilecek işlem, belirsiz ürün tanımlarını ve eksik belgeleri teslimattan önce çözmektir. Bir malzemenin satın alınması, geminin bütün MARPOL yükümlülüklerini karşıladığını tek başına göstermez.
Emisyon Kontrol Alanı içinde hangi MARPOL kuralları önemlidir?
Geminin rotasına ve faaliyetlerine uygulanacak Ek VI hükümleri kontrol edilmelidir. Örneğin Akdeniz’deki SOx Emisyon Kontrol Alanı için yakıtta kükürt sınırı 1 Mayıs 2025’ten beri kütlece yüzde 0,10’dur. Kullanılacak yakıtı veya onaylı eşdeğer düzenlemeyi sorumlu teknik ekip belirlemeli; yerel kısıtlamalar ile gerekli işlem ve kayıtlar ayrıca değerlendirilmelidir.
AVS atık yönetimi malzemesi tedarikini nasıl destekler?
AVS Global Ship Supply, gemi tedariki kapsamında atık yönetiminde kullanılacak malzeme ve temizlik ürünü ihtiyaçlarının tekliflendirilmesini ve teslimat koordinasyonunu destekler. Talebinize kullanım yerini, teknik özellikleri, miktarı, gemi bilgilerini, limanı ve tahmini varış zamanını ekleyin. Gerekli belgeleri ve alternatif ürün kısıtlarını belirtin. Önerilen ürünlerin uygunluğu, geminin sorumlu personeli veya teknik ekibi tarafından değerlendirilmelidir.
Atık Yönetimi Malzemeleri İçin Teklif Talebi Oluşturun
İhtiyaç listenize ürün özelliklerini, miktarları ve gerekli belgeleri ekleyin. Gemi bilgilerini, teslim limanını ve tahmini varış zamanını paylaşın. AVS, bu bilgiler üzerinden malzeme ve temizlik ürünü ihtiyaçlarınızı değerlendirebilir.
